foto: meisjes voor het schoolbord in een grid van balletjes
Leer voor je leven

Goede voornemens

Start van het nieuwe jaar: Goede voornemens

Als ik dit schrijf staat de start van de vakantie bij velen al voor de deur. Een periode om op terug te blikken. Welke successen heb ik dit jaar bereikt? Wat ga ik volgend jaar zeker weer doen? En de bespiegeling voor de start van het nieuwe jaar staan vooral in het teken van de goede voornemens.column_juni_jan_van_veen_300

Maar net als op 1 januari van elk jaar mensen zich goede voornemens maken en dan na een korte periode weer terugvallen op oude routines, zie we dat ook elk jaar bij leerkrachten gebeuren; ach, leerkrachten zijn ook net mensen. Waarmee maar weer duidelijk wordt, dat je voor veranderen of ontwikkelen de steun van anderen nodig hebt. Support, doe het samen.

Bedenk, beschrijf voor je zelf in korte zinnen of steekwoorden jouw ideale pedagogische situatie.
Wat doen leerlingen dan?
Controleer de eerste dagen of dat klopt, door aandacht te besteden aan regels en routines. Oefen die. Maak gebruik van standaard regels die positief zijn geformuleerd. Hang daar een foto onder van de leerlingen die dat gedrag laten zien. Verbaliseren en visualiseren zijn effectieve ondersteuners naast het oefenen en toepassen.
Kijk aanvankelijk na elke activiteit met de leerlingen terug wat goed is verlopen. Bespreek de knelpunten en laat kinderen bedenken hoe je dan wel bij het gevraagde gedrag komt.

Gemakkelijke taken
Wanneer je dat gaat oefenen voor routines en regels moet de opdracht succesvol worden gemaakt. Het leerproces van de routines mag niet worden bemoeilijkt door de inhoud van het werk. Je focus ligt namelijk op het andere leerproces. Ik zelf gebruikte altijd stof van het einde van het vorig jaar. Zo kreeg ik ook overzicht van de beginsituatie van de leerling (voor zover dat al niet duidelijk was uit de overdracht).
Oefen ook niet alle regels en routines tegelijk. Zie ongewenst gedrag vooral als een hulpvraag van de leerling. “dat heb ik nog niet (bij jou) geleerd.

Geheugentraining
Veel leerlingen lijken last te hebben van (gedeeltelijke) geheugenproblemen.  Door steeds als leerkracht de regels en afspraken en routines te herhalen geven we ongewild het kind de boodschap mee, dat wij belangrijke zaken wel zullen onthouden. Op enig moment kunnen ze dan ook roepen/zeggen: “maar dat heb je niet gezegd juf/meester.” Na een periode van oefenen moeten de leerlingen steeds weer het gewenste gedrag zelf kunnen benoemen. Bevraag de leerlingen daar dan op. Door het zelf te herhalen komt het in het systeem van de leerling terecht.

Regels en routines raken sleets
Oefenen blijft dan ook belangrijk. Wanneer je merkt dat een regel minder goed wordt nageleefd, neem dan de tijd om het weer te activeren. Zie het als weggezakt. Complimenteren van gewenst gedrag bij andere leerlingen helpt om de anderen weer te aan te sporen tot het gewenste gedrag.
Wees complimenteus, mopperen heeft een negatief effect. Het zuigt jou leeg. Het geeft maximale aandacht voor ongewenst gedrag (en dat is wat je niet wilt). Blijf emotioneel neutraal (lastig hoor! Maar wel een uitdaging.) dat spaart jezelf.

Hoeveelheid regels
Bekijk nog eens hoeveel regels je hebt. Je moet ze allemaal zelf kunnen onthouden. Ze moeten het gewenste gedrag beschrijven. Met 5 tot 10 basisregels moet je de veilige leeromgeving kunnen beschrijven. Dat geeft ook aanleiding om met kinderen in te vullen hoe dat gedrag er dan uit ziet. Dan kunnen ze benoemen wat ze wel doen.
Maak gebruik van het directe instructiemodel en dan vooral het activeren van de voorkennis (wat deden we vorige jaar), het aangeven hoe jij het wilt, uiteraard het oefenen. En belangrijk dan om elke activiteit te evalueren op het realiseren van het gevraagde gedrag. Als dat effectief verloopt, dan kun je van activiteit langzaam aan naar dagdelen, dagen, meerdere dagen en weekevaluaties gaan.

column_juni_jan_van_veen_186
Bekijk het leven voortaan door een positieve bril!

Ik wens iedereen een heerlijke vakantie toe en voor straks een positief begin.

Deel deze pagina op Google Plus Deel deze pagina op LinkedIn