// Delta Projects pageView scripts are plug and play / No changes are required before implementation
foto: meisjes voor het schoolbord in een grid van balletjes
Leer voor je leven

Begrijpend lezen op de schop

Begrijpend lezen op de schop

“Ik geef geen begrijpend lezen”, zei mijn collega, “dat doet mijn duopartner”. Ik was helemaal overdonderd. “Geef jij geen begrijpend lezen? ”, zei ik. “Hoe doe je dat dan bij rekenen? En taal? En bij de zaakvakken?”

shutterstock_695293162_5999

Dit bovenstaande stukje tekst zou zomaar een dialoog kunnen zijn tussen twee leerkrachten.  Deze dialoog kan ons aan het denken zetten over hetgeen we met begrijpend lezen willen bereiken en wat we daarvoor nodig hebben, of juist niet nodig hebben. Het maakt ons in elk geval duidelijk dat wij, binnen het onderwijs, begrijpend lezen veelal zien als een apart vak.

De grote vraag is of deze aanname terecht is. Het is inmiddels in ieder geval helder dat het niet helpt om begrijpend lezen als een apart vak aan te bieden. We moeten terug naar waar het ècht om gaat: lezen om te leren. Dit leren kan heel veel terreinen beslaan. Denk aan het leren maken van redactiesommen, het leren hoe je een recept voor een appeltaart het beste kunt lezen, het leren hoe je een mop goed kunt vertellen.

Begrijpend lezen houdt dus in dat we kinderen vanuit een leergierige attitude  zich laten verbinden met de inhoud van een tekst, zodat zij in staat zijn om iets met die tekst te doen. Bijvoorbeeld die lekkere appeltaart bakken, of  weten op welke wijze je de som kunt uitrekenen.  De focus moet dus doorlopend liggen op het verkrijgen van informatie. Zodanig dat de informatie voor je gaat leven en jij er betekenis aan kunt verlenen.

Dit vraagt van ons, leerkrachten, dat wij kinderen allereerst stimuleren in het ontwikkelen van die bewust leergierige attitude. Deze attitude wordt niet verkregen door het gebruik van een methode met actuele teksten (Okkinga, 2018) of elke andere methode maar ontstaat alleen als kinderen geconfronteerd worden met betekenisvolle teksten die aansluiten bij hun belevingswereld en waarbij ze functionele opdrachten als verwerking aangeboden krijgen. Hierbij zijn ze echter afhankelijk van de inspirerende leerkracht die hierin voorbeeld is en kinderen letterlijk laat zien hoe hij/zij omgaat met informatie. Immers, leren doe je door te imiteren dus moeten wij als leerkrachten iets te imiteren geven. Wij zijn rolmodel.

Als we deze denkwijze omarmen betekent dat ook dat we ons begrijpend lezen opnieuw onder de loep moeten nemen. Het werken met een methode waarin leesstrategieën centraal staan en tot doel verheven zijn, draagt niet bij aan het versterken van het begrijpend lezen (PIRLS 2016). Als reguliere methoden niet de oplossing zijn voor het probleem, zullen we ons onderwijs in begrijpend lezen moeten omvormen vanuit, door onderzoek, bewezen werkwijzen. Alle interventies die renderend zijn, hebben als uitgangspunt  effectief leerkrachthandelen en een teamgerichte, schoolbrede aanpak.

Dit vraagt van zowel leerkrachten als team dat zij zich verdiepen in de werkwijzen die daadwerkelijk bijdragen aan hogere opbrengsten van het begrijpend lezen. SONedutraining heeft daarvoor teamtrainingen ontwikkeld die het leerkrachthandelen versterken en het leesplezier èn leesbegrip van onze leerlingen bevorderen.

Willeke Evers en Terry van de Beek, april 2018

willeke_en_terry_497

Deel deze pagina op Google Plus Deel deze pagina op LinkedIn